Op stap met mijn roedel, de dag na Marta

Na weken van stormen werden we vanmorgen wakker met een stralende zon en helblauwe lucht. Het contrast met het schijnbaar eeuwig donkergrijze en blauwe wolkendek kon niet groter zijn. We hebben voor het eerst in tijden een hele nacht diep geslapen, zonder wakker te worden van beukende wind of striemende regen. Hopelijk markeert deze zondag het begin van het herstel en de heling van het land en de mensen, dieren, planten en aarde.

Het is de dag na storm Marta. Terwijl ik Buju aanlijn, hoor ik Alpha & Steppa door het kattenluikje springen, alsof ze niet meteen met hun pootjes op de natte stenen terechtkomen. Zodra ik de poort van de patio open, kijkt Buju me beteuterd aan. Het pad en de voortuin zijn ondanks de zon nog even nat dan de dag ervoor. Met de grootste moeite probeert de hond zijn poten op de hoogste stukjes neer te planten. Zijn vacht is amper opgedroogd na de avondwandeling van gisteren.

Eens we op het weggetje boven ons landje zijn, zie ik Buju’s tred lichter worden, opgelucht dat hij even niet door de modder moet ploeteren. Achter ons trippelen Alpha & Steppa vrolijk mee, voorzichtig de brede plassen ontwijkend. We horen de rivier door de vallei bulderen. Overal rond ons stroomt water door beekjes, boomgaarden en greppels. Uit muurtjes spuiten volle stralen. Afgebroken takken bungelen nog aan de bomen en liggen verspreid over het pad.

Het weggetje gaat over in een paadje dat voor de helft in een riviertje veranderd is. Heelder stukken berm zijn erover geschoven en maken het geheel nog modderiger. Buju loopt doelbewust door, intussen met donkerbruine poten die in niets verraden dat er witte haren onder zitten. De jonge kattenbroertjes dartelen van de ene steen naar de andere, schatten in of ze over plassen kunnen springen en klimmen soms razendsnel de bomen in. Liever mee gaan modderwandelen dan weer thuis te blijven.

Opeens duikt er een zwarte schaduw uit het bos. Ziggy! Onze grote kater springt speels naar Buju’s hals, tikt zacht met zijn poot tegen Alpha en rent dan voor ons uit. We zijn omringd door aardbeibomen, eiken en dennen. De gaten zijn opgevuld met bramen en wilde rozen. Ik bedenk hoe raar het moet zijn als ik nu iemand zou tegenkomen, omringd door een grijze hond, twee zwarte en een witte kat. Mijn roedel. In de middeleeuwen zouden ze me als heks bestempeld hebben, moesten ze dat al niet eerder gedaan hebben om zoveel andere redenen.

We staan met z’n allen bovenaan de heuvel. Op het pad ligt een gigantische vijgenboom. We kunnen er net naast. Van aan het witte huis zien we een groot stuk van de vallei. Pas daar wordt het duidelijk hoeveel water er uit de hemel gevallen is. Een dik melkchocoladekleurig lint strekt zich uit. Onder ons wordt de rivier zo breed dat er een soort vijver ontstaan is. In de schapenwei van Lionél loopt een tweede, wijde stroom. Klopt het dat ik het bruggetje niet meer zie?

Inderdaad. Het water staat hoger dan de brug, het pad erachter, en de helft van de boomgaard. Snelle stromen zochten de kortste weg en sleurden alles mee wat op hun pad stond. Hier en daar zijn gigantische barricades ontstaan uit een wirwar van rietstengels, takken, bramen en boomstammen. Verse everzwijnensporen maakten gaten op de modderige paden aan de rand van het water. Ik blijf even staan om naar het onherkenbare landschap te kijken. Zo-veel water. Rechts helt een lange populier veel te schuin richting de wei eronder. Enkele meters verder ligt een soortgenoot triest uitgestrekt tussen de appelbomen.

We draaien noodgedwongen terug en volgen wat wij het ‘overwoekerde paadje’ noemen. In dit seizoen is het gewoon een pad naast de rivier; vandaag gevuld met enkele centimeters water. Alpha & Steppa hebben wat aanmoediging nodig om over de modderigste stukken te raken. De vacht op de buikjes van de katten is aan elkaar geklit en hun pootjes blinken van het water. Ziggy is al eerder teruggedraaid, liep snel langs boven en zal ons later opwachten bij het weggetje. Slim! We kruipen tussen en over een andere gevallen populier voor we in een drassig veld terechtkomen.

De laatste etappe voert ons ploeterend door de kale perenboomgaard. De katten vinden een ietwat drogere route langs de stammen van de perfect uitgelijnde bomen. Buju is de modder weer helemaal beu en trekt doelgericht in de richting van thuis. Ik check even of alle katten nog volgen en verhoog het tempo. Een zacht briesje doet de rietstengels ruisen. Met het geluid van de rivier erbij klinkt het geheel bijna te idyllisch om waar te zijn na de stormperiode.

In tegenstelling tot alle vorige dagen moet de hond deze keer niet rechtstreeks naar binnen om op te drogen, maar kan hij zich neervlijen in de tuin, op het ene hoopje zand dat wat hoger ligt en vandaag droog genoeg is. Een glimlach verschijnt op mijn gezicht wanneer ik hem zichzelf zie koesteren in de weldadige zonnestralen. Misschien kan zijn vacht vandaag drogen nog voor we straks weer op pad gaan. Ik zet thee voor mezelf en plof neer op het bankje voor het huis. Het heeft nog nooit zo goed gedaan om de zon op mijn inmiddels bleke huid te voelen.

Grote delen van het land staan nog onder water na de opeenvolging van weerdepressies en stormen Ingrid, Joseph, Kristin, Leonardo en Marta. Veel te veel mensen moesten hun huizen verlaten. Ontelbare dieren werden in de steek gelaten en verdronken. Tienduizenden bomen vielen neer op de natte aarde. Monumenten scheurden en liepen onherstelbare schade op. Het is vreselijk deprimerend en hartverscheurend om te zien. We kunnen alleen maar dankbaar zijn dat wij gespaard bleven en de boerderij enkel kleine schade opliep. Helaas staat er nog heel wat regen gepland voor deze week, maar vanaf donderdag zou het écht droger worden. En van stormen is voorlopig geen sprake meer.

De komende periode wordt er een van rouw, samenwerking, heropbouw en herstel. Overal zijn mensen in de weer om daken en huizen te repareren, water weg te pompen, elektriciteit te herstellen en bomen te zagen. Jannick is voor de zoveelste dag op pad met zijn solo-brandweertruck, helpt de lokale brandweer en stopt waar de nood het hoogst is. Vandaag krijgt hij zelfs hulp van Walter, een gepensioneerde brandweerman uit Antwerpen. Hij was een van de vertellers voor mijn boek Brandweerverhalen en woont toevallig maar een kwartiertje van bij ons. Helden, net als de duizenden vrijwilligers die van overal toestromen om een steentje bij te dragen.

We willen graag geloven dat dit een eenmalige anomalie was, een atypisch weerfenomeen. Maar zoals ik al schreef in mijn vorige blog, lijkt het tegenovergestelde helaas waarschijnlijker. De aarde zit al lang aan haar limieten. Zo lang wij als mensheid geen drastische veranderingen doorvoeren, zullen de hittegolven en stormen alleen maar intenser worden. Het is aan ons om andere keuzes te maken en radicaal te kiezen voor een leefbare toekomst, als hoogste prioriteit.

Bedankt aan alle lieve vrienden en familie die ons berichtjes stuurden en steunden op afstand. Jullie warme woorden waren meer dan welkom tijdens deze donkere weken.

Foto bovenaan: de vallei vanmorgen. De bruine stukken die je ziet (misschien moeilijk als je niet weet waar te kijken), waren tot gisteren de uitgebreide rivier. Doorheen de hele vallei lieten de stromen dikke lagen klei achter, soms tientallen meters buiten de oevers.

Wie de slachtoffers en onze regio wil steunen, kan dat doen via verschillende betrouwbare organisaties. De bekendste is Caritas Leiria. Er zijn ook meerdere inzamelacties via GoFundMe.

Alpha & Steppa tijdens een van de andere modderwandelingen.