Actie na de stormen

Op 15 februari kreeg ik voor mijn verjaardag het beste cadeau: het einde van de desastreuze stormen en verwoestende regen. De dagen nadien klaarde het steeds meer op, tot we een volle week zon en hoge temperaturen kregen. Het voelde nog nooit zo goed om die stralen op onze huid te voelen. De lente begon ook voor de planten en bomen, die hun stengels en takken vullen met de mooiste bloemen en de groenste blaadjes.

In sommige delen van het land heerst nog chaos. Dorpen en gehuchten zitten nog steeds zonder stroom en water. Daken zijn voorlopig hersteld met een zeil, wegen zijn in stukken gebroken of afgebrokkeld, gebouwen liggen er nog even verwoest bij, bossen zijn veranderd in stompen met horizontale bomen ernaast, en sommige mensen kunnen door aardverschuivingen nooit meer terug naar hun thuis.

Nu alles opdroogt, wordt de omvang van de schade pas echt duidelijk. In onze regio zijn de meeste serres verwoest, ook de grote. Dat betekent minder of geen regionale (serre)groenten en jonge plantjes. Hoe snel die er weer zullen zijn, hangt af van de hulp die ze al dan niet krijgen om hun serres te herstellen. Er wordt verwacht dat de prijs van verse voeding met minstens twintig procent zal stijgen. Wij hoeven die door onze levensstijl niet te kopen, maar we vrezen voor onze lieve dorps- en landgenoten die nu al amper rondkomen.

Ondanks de beperkte schade op onze boerderij, hebben ook wij veel (inhaal)werk te doen. Gelukkig is over ons landje wandelen een feest voor het oog. Na drie jaar zijn de fruitbomen die we plantten uitgegroeid tot jongvolwassenen. Honderden felle roze bloesems versieren de takken van de perziken- en nectarinebomen, en voor het eerst zien we ook bloempjes verschijnen die zullen uitgroeien tot tientallen pruimen en abrikozen. Overal schieten wilde bloemen de hoogte in en verschijnen voorzichtig de eerste blaadjes. De velden zijn groener dan groen, gevuld met miljoenen kamillebloempjes en felgele klaverzuring. Aan de rand van de bossen staan even gele bremstruiken te pronken.

Normaal gezien begin ik in januari met zaaien, maar door de stormen werd dit uitgesteld tot eind februari. In de eerste plaats omdat het veel te donker, guur, koud en nat was, maar daarna ook omdat ons serrezeil kapotscheurde tijdens storm Kristin. Intussen hebben we dat vervangen, en heeft Jannick tussendoor zelfs een stenen vloer gelegd om vocht- en slakkenproblemen zoals vorig jaar te voorkomen. De nette serre nodigt nog meer uit om erin te werken!

Ik stond dus te popelen om zaadjes in de grond te steken. De vruchten die er later uit zullen groeien zijn ons eten en een deel van onze inkomsten. Maar ik vind het vooral een van de leukste dingen om te doen op de boerderij: nieuw leven starten door de zaadjes met de beste intentie in de aarde te stoppen. Dit jaar kreeg ik hulp van mijn mama. Samen vulden we de zaaibakken en staken we meer dan zevenhonderd zaadjes in de grond.

Tussen nu en midden april zaaien we zowat alles wat we deze zomer willen oogsten. We hebben onze tomatencollectie uitgebreid naar maar liefst zestien variëteiten. Net als vorig jaar zullen we meer dan honderd planten aan bamboestokken binden. Ook de zaden van paprika’s gingen de grond in, net als komkommers, courgettes, meloenen, boerenkool, bloemkool, sla, salie, lavendel, luffa en nog veel meer. Na drie dagen kwamen de erwtjes al boven, en ook in de andere vakjes zag ik al minuscule groene puntjes. Hoera!

Hoe graag we ook in de moestuin willen werken, het blijft nog even geduldig afwachten tot de velden en bedden droger zijn. Al het water uit de heuvel zakt naar beneden, waardoor het op veel plekken nog steeds modderig is. Het heeft op de lagere bedden weinig zin om te wieden, want dan trekken we grote klompen modder mee, en zelfs maaien is moeilijk. Enkel bovenaan het veld kunnen we al aan de slag. Voorlopig moeten we het hoge gras en de nog hogere onkruiden gewoon accepteren. De tractor moet de komende weken nog hersteld worden, dus ook daar moeten we op wachten.

Wat wél kan, is bomen planten. Nog zoiets waar ik superblij van word. Onze vriend Davíd plantte in januari al tientallen wilde pruimen en wilgen langs de border van de rivier, om erosie tegen te gaan, en aan de noordkant van de moestuin, als windbreker. Zelf heb ik nog een twintigtal jonge wilgen achter de toekomstige schapenwei gezet, om schaduw te creëren. De voorraad is eindeloos: we kunnen gewoon een tak afknippen, even laten wortelen in water en die dan uitplanten. Het is niet voor niets dat wilgenaftreksel gebruikt wordt als wortelstimulator.

Het plan was om deze winter nog een heleboel fruit- en olijfbomen bij te planten, maar daar zijn we op teruggekomen. We moeten al die jonge bomen water geven in de zomer, en hebben andere prioriteiten. Er komen elk jaar tientallen bomen bij, dus we zijn al heel tevreden en kijken met verwondering naar de evolutie van onze boomgaarden en sierbomen. Toch konden we het niet laten om nog twee appelbomen bij te zetten tussen de andere fruitbomen. En twee hazelaars langs het hek van de toekomstige schapenwei. En ook nog twee moerbeibomen langs en in diezelfde wei, met zwarte en witte vruchten. De rest is voor volgend jaar.

Of toch niet. Ik stekte nog meer wilgen en zette ze langs de veel te diep uitgesleten geul aan de rand van ons terrein. Door de onvoorstelbare hoeveelheden water die daar naar beneden stroomden, is wat eerder een ondiepe greppel was veranderd in een kloof die op sommige plekken anderhalve meter diep is. Op één plek is een deel van de zijkant afgebrokkeld. We willen er meer aanplanten om verdere erosie te voorkomen, en stenen leggen zodat het niet dieper kan worden.

Ook aan ons riviertje is er erosie. De stroom is sinds de stormen bijna dubbel zo breed en sloeg grote brokken klei uit de wand. We hadden er eerder al wilgen en papyrus geplant, maar besloten kortgeleden dat die niet voldoende zouden zijn. Daarom gaan we begin maart ook nog myoporum parvifolium en grote hoeveelheden vetiver (Chrysopogon zizanioides) aanplanten. De eerste plant is een snelgroeiende bodembedekker die een soort ‘net’ vormt en zo de aarde vasthoudt. Vetiver is dan weer een grote grassoort die wortels maakt die maar liefst drie tot vier meter diep groeien. Het wordt wereldwijd gebruikt om erosie tegen te gaan, dus we gaan ervan uit dat het ook bij ons zal helpen.

We weten dus wat te doen de komende maanden. De lente is de drukste periode van het jaar, maar ook de leukste. De berg brandhout moet nog weg van de oprit en we verwachten binnenkort zestien kubieke meter hoogwaardige compost op dezelfde plek. En als er tijd over is gaan we verder met het verhuizen van de eenden en het afwerken van de schapenwei. Voor regendagen is er de badkamer, en misschien de tegelvloer.

Ook deze keer staan we er niet alleen voor. Volgende week verwachten we een Workawayer uit Frankrijk, in april eentje uit Duitsland en daarna een Poolse jongeman. Alle drie willen ze een andere manier van leven ontdekken, dichter bij de natuur, en skills leren waar ze op kunnen bouwen. Ze zijn meer dan welkom.

Foto bovenaan: uitzicht op een veld tijdens de ochtendwandeling. Eindelijk open hemels in plaats van dikke pakken stormwolken.