Een zware hittegolf teistert Europa. Meer dan vijfendertig graden in het midden van Frankrijk. Nog tien graden meer in Spanje en het centrum van Portugal. Maar niet hier, in de smalle strook aan de westkust. Bij ons blijft het rond de dertig graden of een beetje meer, heel normaal voor de tijd van het jaar. Aan de kust is het zelfs maar drieëntwintig graden. Toch betekent deze hittegolf ook voor ons een omkeer op het land, zeker in het weekend van de zomerzonnewende.
‘Je moet de knoflook oogsten voor São João!’, benadrukte Cuca enkele weken geleden. A Festa de São João, het feest voor Johannes de Doper, wordt gevierd in de nacht van 23 op 24 juni. Het volksfeest markeert het begin van de zomer en het einde van het plantseizoen. We haalden de knoflook enkele weken geleden al van het veld en waren in de wolken met de oogst. Ondanks de winterstormen die het veld onder water zetten, kunnen we trots zijn op de bollen met tenen van formaat.
Nu we de vierde zomer op ons landje ingaan, kennen we de routine al een beetje. Tussen eind februari en eind mei zaaien en planten we alles. Dit jaar verdeelden we ook zestien kubieke meter compost, ontelbare kruiwagens. Daarna is het water geven, oogsten en wieden. Nieuwe plantjes zetten in de zomer heeft geen zin. Ze verschroeien nog voor ze een nieuw blad kunnen maken. In juni vervangen we hier en daar nog een plantje dat het niet haalde, maar voor de rest kijken we vooral met verbazing naar de ontzettend snelgroeiende planten.
Waar het kleurenpallet in mei bestond uit het felste groen en miljarden gele en paarse bloemen, verandert het in juni naar een zomerschilderij. Kruiden en grassen staan in bloei en verkleuren traag naar geel en beige. De lichtpaarse chicorei kleurt de ochtenden, maar sluit de bloemen zodra het heter wordt. Sint-Janskruid groeit nog verspreid over het veld, de laatste bloempjes verdwijnen in een potje om geneeskrachtige olie te maken. Groentebedden en bomen vol felrode perziken en donkerblauwe pruimen zijn eilanden van leven en kleur in de verder steeds droger wordende omgeving.
De ochtenddauw rust nog op de grote bladeren. Traag loop ik over de paadjes tussen de honderden pompoen- en courgetteplanten. Fleurige vlinders fladderen voorbij en zoemende hommels zoeken een ingang bij de bloemen. Met aandacht zoek ik de baby courgettes uit die het perfecte formaat hebben voor Tayybeh, het Syrische restaurant waar we vanaf dit jaar voor kweken. Ik vul mijn mand met donkergroene, lichtgroene en gele vruchten. Meer dan tien kilo zegt de weegschaal! Daarna pluk ik de kleine komkommers en vul een grote bak met groene en paarse basilicum. De bestelling is compleet nadat een grote bussel citroentijm in een vochtige zak verdwijnt.
Het is een eer om voor Ramia en Alan te mogen kweken. Ze waarderen de moeite en liefde die we in het kweken steken. Van hen kregen we zaadjes die rechtstreeks uit Damascus komen. Andere courgettes en komkommers, maar ook molokhia (Egyptische spinazie) en okra. Die laatste twee zijn nog in testfase. De molokhia begint nu pas echt te groeien, nu het warmer wordt, en de okra blijft al wekenlang hetzelfde formaat. Even afwachten hoe dat zal gaan.
Het is heet op het stukje veld waar de lupineplanten sinds november stonden. De voorbije weken werden ze steeds geler en droger, tot ook de peulen bruin en knisperig waren. Tijd om de bonen te oogsten! Hier in Portugal zijn de gele rondjes ontzettend populair. Tremoços worden gegeten als snack, bij een volwaardige maaltijd of als ‘borrelnootje’ op café. Wij vinden ze in ieder geval superlekker, en als vegetariërs is het een mooie extra proteïnebron.
Lupine is wel een kweek voor geduldige mensen. De bonen gingen in november de grond in. Dit voorjaar genoten we van de prachtige paarse bloemen waarna we maandenlang moesten wachten. Pas afgelopen week oogstte ik de droge bonen, die daarna nog dagenlang in (zout) water moeten staan en gekookt moeten worden, omdat ze anders oneetbaar zijn door hun bitterstoffen. Trots brachten we een bakje naar buurvrouw Cuca. Wat een succes!
Meer dan honderd bamboestokken sieren de bedden. Aan hun voeten staan evenveel tomatenplanten. Omdat we – ondanks de natte stormachtige winter – al vroeg konden planten, zijn ze nu al groter dan ooit tevoren bij het begin van de zomer. Elke week bindt mijn mama ze weer twintig centimeter hoger vast, en haalt ze de snelgroeiende dieven weg. Ontelbare kleine vruchten groeien gestaag en doen ons al watertanden voor wat gaat komen. Kleine rode kerstomaatjes, gele flesvormige vruchten, geribbelde donkerblauwe exemplaren en Coeur de Boeuf die gemakkelijk een kilo zal wegen. We hebben zestien variëteiten geplant dit jaar. Een luxe!
Nooit eerder zag de moestuin er zo goed uit en konden we zo vroeg op het jaar oogsten. De zomer belooft warm en heet te worden, maar wij zijn er klaar voor. We pakten ons watermanagement anders aan, legden zowat overal irrigatie, pompen water uit het riviertje dat binnenkort stopt met stromen en zijn voorbereidende werken aan het doen om de tweede, veel diepere put op ons landje in gebruik te nemen. Dat laatste is vooral de taak van Jakub, onze Poolse Workawayer die hier nog een tijdje zal blijven. Hij is een volwaardige, duurzame trap aan het bouwen zodat we handig tot aan het riviertje en de brug kunnen geraken. Eeuwige dank!
En toch blijft het knagen… Door de winterstormen liggen er nog steeds miljoenen bomen op de grond, grotendeels in onze provincie. De brandlast is ontzettend hoog, terwijl er net een lange, droge en hete zomer voorspeld wordt. Alles verandert de komende weken in dorre, droge landschappen waarvan je op de warmste dagen bang bent dat ze vanzelf in brand zullen schieten. Wij zorgen dat ons land netjes gemaaid is tegen het einde van de maand, maar dat kan niet over iedereen gezegd worden.
In het dorp wordt op harde toon gesproken over de landeigenaars die geen vinger uitsteken om omgevallen bomen weg te halen of overwoekerde bossen schoon te maken. Tussen de nette boomgaarden en boerderijen door zijn grote stukken oude eucalyptusbossen waar niemand naar omkijkt, maar die wel gevuld zijn met metershoge kurkdroge lagen schors en kruiden. We staan nog maar aan de start van de zomer. Niemand is dit jaar gerust en iedereen houdt zijn hart vast voor wat komen gaat.
Vogeltjes hebben een nestje gemaakt in een van onze oude muren. Elke keer we voorbijlopen, weerklinkt het hoge getsjirp. Ook in het kippenhok opent de kraamkliniek weer. We verwachten deze week acht kuikentjes! Onze dagen vullen zich de komende weken met hooi binnenhalen, de laatste maaisessies, water geven, oogsten én het bouwen van een buitenoven, zodat we niet tot de winter moeten wachten om brood en pizza te bakken. We genieten met volle teugen van de overdaad en schoonheid die ons landje biedt.
Foto bovenaan: baby courgettes voor Tayybeh!
Het welig tieren van de fauna, de flora en de immense groentetuin met liefde, zorg en jullie toewijding…….Heerlijk om lezen weer!
Weeral een prachtig leerrijk verhaal .hoe jullie dat allemaal doen chapeau
Chapeau, scrijf ik, en zie nu dat Rob dit al deed.
Dus … Hoedje af !!!
En cross fingers dat er geen brandhaarden ontstaan in het heetst van de komende maanden !!!
Ha, ik wist niet dat je lupine bonen kon eten. Altijd fijn iets bij te leren . 😊
Hey Lief,
Niet alle soorten zijn eetbaar, dus opletten! 🙂
Groetjes!
Hier worden we toch blij van !
Leuke eerlijke dingen voor de mensen !
En geef het land terug aan de mensen die het eerlijk en oprecht bebouwen, niet diegene met eurotekens in hun ogen en wars van alle solidariteit en medevoelen !