In het gouden avondlicht ben ik de moestuinen water aan het geven. Nog vier groentebedden te gaan. Ik richt de slang water hoger, maar de straal wordt korter in plaats van langer. Binnen de halve minuut krimpt ze tot een miezerig stroompje, om dan volledig te stoppen. Ai! De waterput is leeg!
We zagen het al weken aankomen, maar hoopten dat de regen sneller zou vallen. Elke dag hielden we het in de gaten. Tot een dikke week geleden hoorden we bij het opheffen van het luikje het geruststellende gedruppel dat sinds we hier wonen nog nooit gestopt is. Steeds minder frequent klonk dat, maar toch: het leek alsof we makkelijk die laatste dagen voor de herfst konden overbruggen. Het zou gaan regenen, dan hoefden we geen water meer te geven.
Maar die dag hoorde ik geen druppels vallen. Ik stak mijn hoofd door het luik en tuurde in het donker. Enkele meters onder mij weerkaatste het licht op het laagje water dat de bodem vulde. Moeilijk in te schatten hoeveel het nog was, maar er was geen twijfel over dat er weinig overbleef. We hadden het niveau al tijden zien zakken zonder nog voldoende bij te vullen. Wat wil je ook, met twee gigantische moestuinen en bijna honderd bomen om water te geven.
De voorspelde regen bleef helaas volledig uit. Of toch hier in de vallei, want rond ons vertelden meerdere mensen dat het bij hen ‘s nachts wél een beetje geregend had. Ik had vroeger nooit gedacht dat ik jaloers zou zijn als het bij andere mensen zou regenen, maar dat is de laatste jaren wel vaker het geval tussen mei en oktober. Gelukkig heeft het in augustus en begin september twee keer een beetje geregend, waardoor onze watertanks voldoende bijvulden om douchewater te hebben tot de winter.
Dat onze waterput naast de boerderij droog zou vallen, was uiteindelijk wel te verwachten. We hebben onze moestuinen en bomen dit jaar enorm uitgebreid en pompten ontzettend veel water omhoog. Per week kwam er in de zomer gemakkelijk drieduizend liter door de slang naar boven. Het blijft ons verbazen dat de waterput zo lang zo vlot blijft vullen. Hij is nochtans maar vier meter diep! Tienduizenden liters vulden het reservoir. De buren hadden ons bij de aankoop van ons land al gezegd dat het een goede waterput was, maar we hadden nooit kunnen dromen dat we er zoveel uit konden halen.
Wat nu?
Maar nu stond die fantastische waterput droog, terwijl wij een heleboel groenten op het veld hebben staan en ook de bomen in droge grond moeten overleven. Op het weerbericht voorspelden ze pas regen voor de tweede week van november. Zelfs voor hier in Portugal is dat zeer uitzonderlijk. In ‘normale’ omstandigheden, regent het af en toe in september en oktober, maar waar is het weer nog ‘normaal’ en voorspelbaar nu de klimaatcrisis steeds extremer wordt?
We hadden dus een oplossing nodig, snel. Het back-up plan was dat onze buren ons van water voorzien door een lange slang aan hun waterputtennetwerk te koppelen, of een grote gevulde tractorkar af te leveren. Dat kon, maar we wilden het eerst zelf proberen. Op het ‘eiland’, het lapje grond aan de overkant van ons riviertje dat ook van ons is, is er een tweede waterput. Volgens de buren is dit de ‘beste put’, niet die naast het huis. We kunnen ons moeilijk voorstellen dat er nog meer water uit zou kunnen komen, maar omdat deze lager ligt dan de rivierbedding hebben ze natuurlijk gelijk.
Jannick checkte nog eens de put naast het huis. Met wat moeite is hij erin geslaagd om de aanzuigslang nog een beetje te verlengen, tot op de bodem. Hij mat hoeveel water er nog in de ruim twee meter brede put zat: dertig centimeter… In combinatie met de vijfduizend liter rivierwater die we aan het begin van de zomer in tanks opsloegen, kunnen we daar toch nog een week mee verder. Nadat hij zich met de bosmaaier een weg gebaand had tot aan de put op het ‘eiland’, bleek dat er inderdaad nog water instond, bijna drie meter onder het grondniveau. Hij liet zijn meter helemaal naar beneden zakken: daaronder zat nog vier meter water. Oef.
Volgende uitdaging: hoe krijgen we het water dat zo diep zit helemaal naar onze moestuin en daarna naar het veld gepompt, wat nog hoger ligt. De pomp die we hebben is niet opgewassen tegen dat hoogteverschil. We bespraken hoe we het in stappen konden doen door lege IBC-tanks op strategische plekken te zetten en telkens verder te pompen. Of misschien werkte die oude benzinepomp wel die Jannick van een vriend kreeg?
De volgende ochtend werden we wakker in een wolk. Ik keek door het raam en zag een lichte miezer neerdalen over het land. Een glimlach krulde zich om mijn lippen. Onverwachte regen! Hoera! Die dag bleef het bewolkt en viel er af en toe nog een fijn druppelgordijn op de naar water snakkende aarde. Heel traag kleurden de moestuinbedden een tint donkerder. Yes, weer twee dagen gewonnen.
Hopen op regen
De weg naar de eilandput is vrij, we hebben lege IBC-tanks klaarstaan en de buren zijn op de hoogte. Als er de komende weken meer onaangekondigde regen valt, zullen we het net halen met onze huidige set-up, maar anders gaan we het hoogteverschil proberen te overbruggen of vragen om onze tanks te vullen. Op geen enkel moment maakten we ons grote zorgen, ook al staat ons eten voor de komende maanden en zelfs het voorjaar op het spel, en natuurlijk de tientallen bomen.
We weten dat we kunnen vertrouwen op ons land en de buren. Toch zal ik blij zijn als we (hopelijk ooit) een aansluiting hebben met het drinkwaternet. Wanneer de put leegstaat en de watertanks nog maar een bodempje hebben, voelt het toch vreemd om geen water op druk te hebben, zeker in een periode waarin het nog droog is en er brandgevaar dreigt.
Het zou ook handiger zijn om die honderd liter drinkwater die we per week gebruiken uit onze eigen kraan te halen in plaats van uit die van buurvrouw Cuca. De burgemeester van ons dorp is ermee bezig, ze bemiddelt en praat met de overkoepelende gemeente, want het is niet makkelijk om de waterleiding door te trekken tot onder in de vallei. We wachten geduldig af en zien het wel wanneer de tijd rijp is. Ook hier hebben we het volle vertrouwen dat alles goed komt.
Foto bovenaan: avond op het droge Terra do Rio
Spannend…
Door omstandigheden dit later antwoord.
Gans de zomer heb ik ook naar regen gesnackt.
Al een regendans geprobeerd ?
Uiteindelijk lukt dat wel !
Weer mooie tekst !